Tag Archives: przeczyszczająca

Lnica pospolita (Linaria vulgaris Mill.), inaczej dzika lwia paszcza co z Maryjki pantofelkami w konkury szła.

Lnica pospolita (Linaria vulgaris Mill.), inaczej dzika lwia paszcza co z Maryjki pantofelkami w konkury szła.
Bukiet z lnicy pospolitej

Bukiet z lnicy pospolitej

Lnica to delikatna w budowie roślina wieloletnia, mogąca osiągać prawie metr wysokości, tworząca spore skupiska tam gdzie się pojawi. Mam szczególne upodobanie do jej intensywnie kremowo-żółtych kwiatków. Dość ekstrawaganckich i oryginalnych kwiatów wargowych, gdzie dolna warga jest uwypuklona i zawsze intensywniej zabarwiona, przypomina ogromne owadzie oczy, a u dołu zakończona jest ostrogą. Zebrane w grono na szczycie pędu kuszą trzmiele i pszczoły do zapylenia. Ze względu na przyjemny zapach jak i prawdopodobnie zawarty w niej alkaloid, dawniej na wsiach lnicę wkładano dzieciom pod poduszki żeby szybciej zasnęły. Podobnie robiono z niedojrzałymi makówkami maku lekarskiego czy zielem maku polnego. (Na pewno któryś wpis poświęcę super ciekawym maczkom).

Łan lnicy pospolitej na skraju pola.

Łan lnicy pospolitej na skraju pola.

Lnica to roślina, jak sama nazwa wskazuje, pospolicie występująca. Można ją spotkać na skraju pola uprawnego, lasu, w rowach, przy drodze. Polska nazwa i angielska – toadflax – wskazują na pewne koneksje z lnem. Otóż lnica zasłynęła jako częsty chwast pojawiający się w uprawach lnu. W całej Europie, również w Polsce, aż po Syberię występuje naturalnie. Od XVII wieku była intensywnie introdukowana na innych kontynentach, poczynając od Ameryki Północnej… Wprowadzano ją do uprawy ze względu na wyjątkowo ozdobne kwiaty, nadające się do bukietów i ogródków przydomowych, a także ze względu na właściwości lecznicze. Dziś występuje dziko w większości Stanów USA, w Kanadzie, Australii, Nowej Zelandii, Japonii, a nawet Chile i stanowi niemały problem. W Stanach zalicza się ją do inwazyjnych gatunków, który zagraża rodzimej florze, jest poważnym chwastem w uprawach, pojawia się masowo na pastwiskach. Do kategorii inwazyjna – zaliczyli ją nawet Serbowie, mimo iż w Serbii jest gatunkiem rodzimym.

Ekologia

Lnica bardzo łatwo się rozprzestrzenia z tego względu, że:

  • Jedna roślina może wydać nawet 30 tysięcy nasion, ukrytych w torebkach, łatwo przenoszonych przez wiatr.

  • Potrafi się również rozmnażać wegetatywnie (czyli bez wydawania nasion) poprzez rozłogi.

  • Wrasta w glebę bardzo głęboko, jej korzeń może mieć nawet 1 metr długości!

  • Jest w stanie dostosować się do prawie każdych warunków; rośnie na piaskach, żwirach, zboczach górskich, brzegach rzecznych, przydrożach, a nawet nadmorkich skałach w Finlandii.

Etnobotanika

W Polsce tradycyjnie nazywano ją Pantofelkami Matki Boskiej lub dziką lwią paszczą ze względu na kształt kwiatów. Podobnie jak kwitnąca mydlnica, lnica jest dobrze widoczna w nocy, stąd nazwa – nocne ziele. Natomiast niektóre nazwy anglojęzyczne są dużo mniej przychylne, co świadczy o negatywnym stosunku do tej rośliny, ze względu na problemy z nią związane. Nazywano ją chociażby: – diabelskim lnem – diabelskim kwiatem – fałszywym lnem – bezczelnym prawnikiem! Jednak również zabawnie: – cielęcym pyszczkiem – jaja&masło – królicze usta – małpi kwiat. Oczywiście to wszystko w wolnym tłumaczeniu 😉

Lnicę znałam wcześniej, ale w tym roku po raz pierwszy ją zebrałam i wysuszyłam. W jaki sposób i kiedy, o tym potem. Lnica jest ziołem dawniej szeroko stosowanym

(świetnie nadaje się do barwienia tkanin na żółty kolor),

natomiast obecnie nie zbyt docenianym w ziołolecznictwie. Nie można jej kupić w zielarni ani aptece, istnieje pewien argument przemawiający za tym stanem… Ciężko poszukać rzetelnych informacji na temat jej właściwości leczniczych. W moim stosie książek o ziołach, tylko w trzech znalazłam informacje o lnicy, jednak były to informacje spójne.

Na początek parę uwag i przeciwwskazań:

– Lnicy nie powinny stosować kobiety w ciąży!

– Nie jest to zioło TOTALNIE bezpieczne, ale prawie ŻADNE takie nie jest. Jak wiadomo wszystko zależy od dawki. Mi ostatnio zaszkodziła dla przykładu lipa (i nie była to reakcja alergiczna tylko działanie uboczne, o którym w literaturze nie jest napisane).

– Znalazłam informacje, że lnica może być lekko toksyczna przy przedawkowaniu, wywołać mdłości i wymioty, dlatego muszę o tym wspomnieć.

– Jednak warto podkreślić, że ma długą historię stosowania!

Lnica pospolita w promieniach zachodzącego słońca.

Lnica pospolita w promieniach zachodzącego słońca.

Zbiór i suszenie

Ścinamy ziele w fazie kwitnienia (kwitnie od czerwca do września), mniej więcej pędy długości 25cm. Ja zebrałam lnicę w połowie lipca, robiłam to nożyczkami i nie napotkałam przy tym żadnych problemów.

Tradycyjnie suszy się ją rozłożoną cienką warstwą w ciemnym i przewiewnym pomieszczeniu. Po wysuszeniu powinna mieć nadal swój naturalny kolor.

Można stosować również świeże ziele.

Fitochemia

  • Zawiera alkaloid peganinę – flawonoidy (m.in. linarynę i neolinarynę) – sterole – śluzy – aminokwasy – pektyny – garbniki – sole mineralne→ wg dr Ożarowskiego

  • Dodatkowo glikozydy cyjanogenne, irydoidy → wg dr Różańskiego

Właściwości

przede wszystkim łagodnie przeczyszczające

– moczopędne

– żółciopędne

– ściągające

– przeciwzapalne

– przeciwbakteryjne

– oczyszczające

Zastosowanie

wewnętrzne:

– przewlekłe zaparcia

– żółtaczka

– problemy wątrobowe

– problemy z woreczkiem żółciowym

– stany zapalne skóry

– trądzik

Dr A. Ożarowski zalecał sporządzić napar: 1 łyżkę suszonego ziela lnicy zalać szklanką wrzątku. Parzyć 15 min pod przykryciem. Pić 3 razy dziennie po 0,5 szklanki.

Lnica zalecana jest w mieszankach, osobiście jako zwolenniczka mieszanek również dodałabym do lnicy inne zioła, np. korę kruszyny lub rzewienia dla wzmocnienia działania przeczyszczającego, bądź innych ziół w zależności od przeznaczenia.

zewnętrzne:

– hemoroidy

– stany zapalne skóry

– wrzodziejące ranki

– stany zapalne spojówek

– stany zapalne pochwy (irygacje)

Napar sporządza się z 1 łyżki suszonej lnicy, bądź mieszanki lnicy z innym ziołem w zależności od przeznaczenia. Parzyć 15 min pod przykryciem. Przecedzić. Ostudzone wykorzystać do przemywań, irygacji.

  • Przy stanach zapalnych spojówek można zmieszać lnicę z kwiatem bławatka, liściem babki lancetowatej, bądź zielem świetlika w równych częściach.

  • Do irygacji lub zrobienia ziołowego tamponu można dodać do lnicy korę dębu, liść orzecha włoskiego czy kwiat nagietka w równych częściach i gotować na wolnym ogniu 10 min, a potem przecedzić.

Dodatkowe źródła, oprócz książek zielarskich (przy okazji opiszę z których korzystam:)) i źródeł wspomnianych w tekście:

http://www.cabi.org/isc/datasheet/30828

http://www.pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Linaria+vulgaris